Ustawa metropolitalna dla Pomorza wchodzi w życie. Wspólny bilet i setki milionów dla regionu

Ustawa metropolitalna dla Pomorza zaczyna obowiązywać 31 lipca 2026 roku. To oznacza, że Gdańsk, Gdynia, Sopot oraz okoliczne gminy i powiaty mogą formalnie rozpocząć tworzenie związku metropolitalnego. W jego zasięgu ma znaleźć się 61 samorządów zamieszkanych przez około 1,6 mln osób.

Najbardziej odczuwalną zmianą dla mieszkańców ma być integracja komunikacji publicznej. Samorządy będą mogły wspólnie planować transport, lepiej synchronizować rozkłady jazdy i ograniczać miejsca, do których trudno dziś dojechać bez samochodu. Kluczowym elementem ma być także wspólny bilet metropolitalny, ułatwiający podróżowanie po całym obszarze metropolii.

Nowe przepisy nie zmieniają granic gmin i nie tworzą dodatkowego szczebla władzy. Związek metropolitalny ma być narzędziem do współpracy tam, gdzie pojedyncze samorządy nie są w stanie skutecznie działać osobno, zwłaszcza w transporcie, planowaniu inwestycji, usługach publicznych, ochronie środowiska i adaptacji do zmian klimatu.

Do metropolii mają trafić dodatkowe pieniądze. W pierwszym roku ma to być około 150 mln zł, a docelowo nawet około 500 mln zł rocznie. Środki, które dotąd zasilały budżet państwa, mają zostać na Pomorzu i być przeznaczane głównie na transport, inwestycje oraz usługi dla mieszkańców.

Ustawa przewiduje też zabezpieczenia dla mniejszych samorządów. Co najmniej 40 procent pieniędzy przeznaczonych na realizację zadań własnych ma trafiać do gmin wiejskich i miejskich, które nie są dużymi miastami. Minimum 5 procent budżetu ma zostać przeznaczone na badania naukowe i współpracę z uczelniami, a koszty administracyjne związku nie będą mogły przekroczyć 5 procent budżetu.

Samo wejście ustawy w życie nie oznacza jeszcze natychmiastowego startu wszystkich rozwiązań. Samorządy muszą najpierw podjąć uchwały o przystąpieniu do związku, a następnie złożyć odpowiedni wniosek. Pełne uruchomienie metropolii potrwa kilka miesięcy, ale od 31 lipca region ma już podstawę prawną do rozpoczęcia tego procesu.